Route MapMisbruik van een zorgvolmacht komt helaas voor. Een zorgvolmacht geeft veel macht en waar macht is, kan misbruik ontstaan. Een zorgvolmacht is bedoeld om iemand te beschermen wanneer hij of zij wilsonbekwaam wordt, maar in verkeerde handen kan ze leiden tot financieel misbruik, belangenconflicten of zelfs diefstal.
Wat wordt beschouwd als misbruik van een zorgvolmacht?
Misbruik ontstaat wanneer de lasthebber:
- handelingen stelt in eigen voordeel
- geld of goederen onrechtmatig gebruikt
- beslissingen neemt buiten de grenzen van de volmacht
- weigert rekening en verantwoording af te leggen
- het vermogen van de volmachtgever schade toebrengt
Welke stappen kan je ondernemen bij misbruik?
- Naar de vrederechter stappen
In België kan elke belanghebbende (familie, partner, vertrouwenspersoon, het OCMW, …) de vrederechter vragen om in te grijpen. De rechter kan:
- de zorgvolmacht schorsen
- de zorgvolmacht beëindigen
- een bewindvoerder aanstellen
- de lasthebber verplichten tot volledige verantwoording
De vrederechter heeft ruime bevoegdheden om het belang van de volmachtgever te beschermen. Zo kan de vrederechter ook beslissen om de zorgvolmacht te behouden, maar met het opleggen van voorwaarden (bijvoorbeeld een verplichting opleggen om jaarlijks een verslag van zijn lastgeving op te maken).
- Rekening en verantwoording eisen
De lasthebber moet kunnen aantonen:
- welke verrichtingen hij heeft uitgevoerd
- waarom deze in het belang van de volmachtgever waren
- hoe het vermogen werd beheerd
Bij weigering kan de rechter ingrijpen.
- Strafrechtelijke stappen bij ernstig misbruik
Wanneer er sprake is van diefstal, oplichting of misbruik van vertrouwen, kan een strafklacht worden ingediend. Dit gebeurt vooral wanneer er grote bedragen verdwenen zijn of wanneer er duidelijk sprake is van bedrog.
- Schadevergoeding eisen
De lasthebber kan burgerlijk aansprakelijk worden gesteld voor de schade die hij heeft veroorzaakt. Dit kan leiden tot:
- terugbetaling van geld
- herstel van vermogensschade
- bijkomende schadevergoedingen
Hoe misbruik voorkomen?
- kies een betrouwbare lasthebber
- werk met twee lasthebbers die samen moeten tekenen
- laat de zorgvolmacht opstellen bij een notaris
- voorzie een controlepersoon
- zorg voor duidelijke grenzen en bevoegdheden
Een goed opgestelde zorgvolmacht verkleint de kans op misbruik aanzienlijk.
Conclusie
Misbruik van een zorgvolmacht is ernstig, maar in België sta je niet machteloos. De vrederechter kan snel ingrijpen, de lasthebber kan aansprakelijk worden gesteld en in zware gevallen kan er strafrechtelijk worden opgetreden. Een juridisch correcte zorgvolmacht – liefst opgesteld via een notaris – biedt de beste bescherming voor de toekomst.
Heeft u vragen of wenst u informatie? Maak een afspraak via 050/33.66.03.